شرایط قسم خوردن

پرسش: شرایط قسم خوردن چیست و اگر كسی قسمش را بشكند باید چه مبلغی بر اساس نرخ امروز به فقیر بدهد؟
پاسخ:
قسم چند شرط دارد:
اول: كسى كه قسم مىخورد باید بالغ و عاقل باشد، و از روى قصد و اختیار قسم بخورد، پس قسم خوردن بچه و دیوانه و مست و كسى كه مجبورش كردهاند درست نیست، و همچنین است اگر در حال عصبانى بودن بى قصد یا بى اختیار قسم بخورد.
دوم: كارى را كه براى آن قسم مىخورد باید حرام یا مكروه نباشد، و كارى را كه قسم مىخورد ترک كند، باید واجب یا مستحب نباشد، و اگر قسم بخورد كار مباحى را بجا آورد یا ترک كند، چنانچه آن فعل یا ترک از نظر عقلا رجحان داشته باشد، یا براى شخص او مصلحتى دنیوى داشته باشد، قسمش صحیح است.
سوم: به یكى از اسمهاى خداوند عالم قسم بخورد كه به غیر ذات مقدس او گفته نمىشود، مانند خدا، و اللّه، یا خدا را به صفات و افعالى یاد كند كه مخصوص اوست مثلاً بگوید: قسم به آن كسى كه آسمانها و زمین را آفرید، و نیز اگر به اسمى قسم بخورد كه به غیر خدا هم مىگویند، ولى بقدرى به خدا گفته مىشود كه هر وقت كسى آن اسم را بگوید، ذات مقدس حق در نظر مىآید، مثل آنكه به خالق و رازق قسم بخورد، صحیح است، بلكه اگر به اسمى قسم بخورد كه فقط در مقام قسم خوردن ذات حق از آن به نظر مىآید، مثل سمیع و بصیر باز هم قسمش صحیح است.
چهارم: قسم را به زبان بیاورد، ولى آدم لال اگر با اشاره قسم بخورد صحیح است، و كسى كه قادر بر تكلم نیست، اگر بنویسد و آن را در قلبش قصد كند كافى است، بلكه قادر بر تكلم نیز اگر بنویسد ـ بنابر احتیاط واجب ـ ، باید به آن عمل كند.
پنجم: عمل كردن به قسم براى او ممكن باشد، و اگر موقعى كه قسم مىخورد ممكن نباشد و بعداً ممكن شود، كافى است، و اگر موقعى كه قسم مىخورد ممكن باشد و بعداً از عمل به آن عاجز شود، از وقتى كه عاجز مىشود قسم او بهم مىخورد، و همچنین است اگر بقدرى مشقت پیدا كند كه نشود آن را تحمل كرد، و این عجز اگر به اختیار او باشد، یا بدون اختیار ولى او در تأخیر از زمان قدرت عذرى نداشته باشد، گناه كرده و كفاره واجب است.
کفاره اطعام هر فقیر، 700 تومان است. م:تبیان
نظرات شما عزیزان: